خلاصه خبر
از ۱ اکتبر ۲۰۲۶، مرکز ZFEH در ایالت هسن آلمان رسیدگی به پرونده‌های Fast-Track نیروی متخصص را برای کارفرماهای شهر فرانکفورت شروع کرده است. از ۱ دسامبر هم این امکان برای کل ایالت هسن فعال می‌شود.
برای استفاده از این مسیر، متقاضی باید یک پیشنهاد شغلی واقعی از کارفرمای آلمانی داشته باشد و خود کارفرما با وکالت متقاضی، پرونده را در آلمان شروع کند.
بعد از آن، ZFEH هماهنگی‌های مربوط به بررسی شرایط، مدارک، معادل‌سازی در صورت نیاز و دریافت موافقت اولیه یا Vorabzustimmung را انجام می‌دهد.
برای متقاضیان ایرانی هم این مسیر در حال حاضر قابل استفاده است.
سفارت آلمان در تهران اعلام کرده افرادی که از طریق §81a موافقت اولیه یا Vorabzustimmung گرفته‌اند و در لیست Fast-Track ثبت‌نام کرده‌اند، می‌توانند از TLScontact وقت مراجعه بگیرند؛ هرچند سفارت همچنان با ظرفیت محدود کار می‌کند.
این مسیر فقط مخصوص یک یا دو شغل خاص نیست و اینکه فرد واجد شرایط باشد یا نه، به نوع شغل، مدرک، سابقه و نوع ویزای کاری او بستگی دارد.
در مشاغلی مثل پزشکی و پرستاری که نیاز به مجوز حرفه‌ای دارند، معادل‌سازی و مجوز همچنان الزامی است. همچنین گرفتن Vorabzustimmung به معنی تضمین صدور ویزا نیست.
از ۱ اکتبر ۲۰۲۶، مرکز متمرکز مهاجرت نیروی متخصص ایالت هسن با نام ZFEH رسیدگی به فرایند تسریع‌شده ورود نیروی متخصص یا Accelerated Skilled Worker Procedure را برای محل‌های کاری شهر فرانکفورت آغاز کرده است.
اما این تغییر برای متقاضیان ایرانی فقط یک جابه‌جایی اداری در آلمان نیست.
در شرایط فعلی که بخش ویزای سفارت آلمان در تهران به دلیل محدودیت‌های فنی و پرسنلی همچنان با ظرفیت محدود فعالیت می‌کند، سفارت رسماً اعلام کرده است که TLScontact در حال حاضر برای افرادی که Vorabzustimmung یا موافقت اولیه فرایند تسریع‌شده نیروی متخصص بر اساس §81a قانون اقامت آلمان را دارند، وقت جدید صادر می‌کند.
این موضوع باعث می‌شود مسیر Fast-Track برای یک متقاضی ایرانی که بتواند از یک کارفرمای واجد شرایط در فرانکفورت پیشنهاد شغلی بگیرد، در شرایط فعلی اهمیت عملی بیشتری داشته باشد.
آیا ایرانی‌ها می‌توانند از این مسیر استفاده کنند؟
بله.
در مقررات ZFEH محدودیتی برای اتباع ایرانی اعلام نشده است. این فرایند برای استخدام نیروی خارجی از کشورهای خارج از اتحادیه اروپا، منطقه اقتصادی اروپا و سوئیس طراحی شده و اتباع ایران نیز در همین گروه قرار می‌گیرند.
برای استفاده از این مسیر، فرد ایرانی باید در خارج از آلمان باشد و یک پیشنهاد شغلی مشخص و واقعی از کارفرمایی داشته باشد که قصد استخدام او را دارد.
در مرحله فعلی، یعنی از ۱ اکتبر ۲۰۲۶، محل کاری که فرد قرار است در آن استخدام شود باید در شهر فرانکفورت باشد.
از ۱ دسامبر ۲۰۲۶، حوزه فعالیت ZFEH به سراسر ایالت هسن گسترش پیدا می‌کند.
نکته بسیار مهم این است که متقاضی ایرانی نمی‌تواند شخصاً پرونده Fast-Track را در ZFEH باز کند. مطابق §81a، کارفرمای آلمانی با دریافت وکالت از نیروی خارجی پرونده را آغاز می‌کند.
این خبر چرا برای ایرانی‌ها در شرایط فعلی مهم است؟
سفارت آلمان در تهران در حال حاضر به شکل عادی و با ظرفیت کامل فعالیت نمی‌کند.
طبق اعلام رسمی سفارت، بخش ویزا همچنان به دلیل محدودیت قابل توجه نیروی انسانی و زیرساخت فنی با ظرفیت محدود فعالیت دارد.
برای متقاضیان عادی ویزای کار که در ژانویه ۲۰۲۶ در فهرست انتظار قبلی نبوده‌اند، از ۱۵ ژوئیه امکان ثبت‌نام در فهرست‌های جدید TLScontact ایجاد شده است؛ اما سفارت اعلام کرده هنوز نمی‌تواند زمان مشخصی برای شروع وقت‌دهی به همه این متقاضیان ارائه کند.
وضعیت Fast-Track متفاوت است.
سفارت آلمان در تهران اعلام کرده است که TLScontact اکنون به متقاضیانی که Vorabzustimmung بر اساس §81a دارند و از ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ در فهرست جدید مربوطه ثبت‌نام کرده‌اند، وقت مراجعه می‌دهد.
بنابراین مسیر Fast-Track فقط یک روش تئوریک برای ایرانیان نیست؛ این گروه در حال حاضر به‌طور رسمی در سیستم وقت‌دهی ویزای کاری آلمان در ایران قرار دارند.
البته این مسئله به معنی تضمین زمان ثابت برای وقت یا صدور ویزا نیست، زیرا سفارت تهران همچنان با ظرفیت محدود فعالیت می‌کند.
یک متقاضی ایرانی دقیقاً باید چه کار کند؟
مسیر عملی برای فردی که در ایران زندگی می‌کند به این شکل است:
-
ابتدا باید یک پیشنهاد شغلی یا قرارداد معتبر از یک کارفرمای مستقر در فرانکفورت پیدا کند. از ۱ دسامبر، این امکان برای محل‌های کاری سراسر ایالت هسن نیز برقرار می‌شود.
-
کارفرما باید حاضر باشد از مسیر Beschleunigtes Fachkräfteverfahren طبق §81a استفاده کند. متقاضی به کارفرما وکالت می‌دهد تا پرونده را در آلمان پیگیری کند.
-
کارفرما درخواست را به ZFEH ارائه می‌کند. مدارکی مانند پاسپورت، مدارک تحصیلی یا فنی‌حرفه‌ای، سوابق کاری و اطلاعات مربوط به استخدام ارائه می‌شوند.
-
در صورت نیاز، ZFEH فرایند معادل‌سازی مدرک، بررسی شرایط توسط Bundesagentur für Arbeit و دریافت مجوز حرفه‌ای را هماهنگ می‌کند.
-
اگر شرایط قانونی تأیید شود، Vorabzustimmung برای درخواست ویزا صادر می‌شود.
-
فرد ایرانی سپس در TLScontact در یکی از دو گروه مرتبط ثبت‌نام می‌کند:
Fast-Track Medical and Care Professions برای مشاغل پزشکی و مراقبتی
یا
Fast-Track Other Professions برای سایر مشاغل.
-
پس از تعیین وقت، متقاضی شخصاً مدارک ویزا و اطلاعات بیومتریک خود را ارائه می‌کند. پرونده‌های مهاجرت نیروی متخصص پس از پذیرش از طریق Bundesamt für Auswärtige Angelegenheiten (BfAA) بررسی می‌شوند و ویزای آماده صدور از طریق سفارت آلمان در تهران تحویل می‌شود.
چه مشاغلی می‌توانند از Fast-Track استفاده کنند؟
نکته مهم این است که ZFEH یک فهرست بسته با چند شغل مشخص تعیین نکرده است.
امکان استفاده از این مسیر به نوع شغل، نوع اقامت مورد درخواست، مدرک، سابقه و شرایط قانونی فرد بستگی دارد.
خود ZFEH در حال حاضر برای این گروه‌ها چک‌لیست اختصاصی منتشر کرده است:
-
افراد دارای مدرک فنی‌وحرفه‌ای یا Ausbildung معادل
-
افراد دارای مدرک دانشگاهی
-
متقاضیان واجد شرایط Blue Card
-
Recognition Partnership
-
متقاضیان Ausbildung
-
دوره‌های تکمیلی برای معادل‌سازی
-
رانندگان حرفه‌ای
-
پژوهشگران
-
مدیران، نیروهای مدیریتی و متخصصان
-
برخی متقاضیان دارای سابقه حرفه‌ای قابل توجه
پرتال رسمی دولت آلمان Make it in Germany نیز در حال حاضر پرستاران، پزشکان، مهندسان، متخصصان IT، دانشمندان و پژوهشگران، نیروهای فنی و صنایع دستی و بخش حمل‌ونقل را در میان حوزه‌های دارای تقاضا معرفی می‌کند.
بنابراین برای مثال یک مهندس، متخصص IT، پزشک، پرستار، پژوهشگر یا نیروی فنی واجد شرایط می‌تواند در صورت داشتن پیشنهاد شغلی مناسب و برآورده کردن شرایط ویزای مربوطه از این فرایند استفاده کند.
اما صرف داشتن یک پیشنهاد برای یک کار ساده یا غیرتخصصی به این معنی نیست که فرد خودکار واجد شرایط Fast-Track خواهد بود.
وضعیت پزشکان و پرستاران ایرانی چگونه است؟
برای مشاغل regulated یا دارای مجوز اجباری، شرایط سخت‌گیرانه‌تر است.
ZFEH به‌طور مشخص از مشاغلی مانند:
پزشک، پرستار و داروساز
به‌عنوان نمونه مشاغل regulated نام برده است.
در این مشاغل، بررسی و معادل‌سازی مدرک و در موارد لازم دریافت Berufsausübungserlaubnis یا Approbation همچنان ضروری است.
Fast-Track این الزام را حذف نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند هماهنگی فرایند را سریع‌تر و متمرکزتر کند.
سفارت آلمان در تهران نیز برای متقاضیان این گروه، فهرست جداگانه‌ای با عنوان Fast-Track Medical and Care Professions ایجاد کرده است.
مهندسان و متخصصان IT ایرانی چطور؟
این مسیر به حوزه درمان محدود نیست.
سفارت آلمان در تهران یک فهرست جداگانه با عنوان:
Fast-Track Other Professions (§81a)
دارد که برای افرادی است که Vorabzustimmung فرایند Fast-Track دارند اما شغل آن‌ها پزشکی یا مراقبتی نیست.
بنابراین نیروی متخصص در رشته‌هایی مانند مهندسی یا IT در صورت داشتن پیشنهاد شغلی مناسب و رعایت شرایط اقامت کاری می‌تواند در این گروه قرار بگیرد.
برای مدارک دانشگاهی در مشاغل غیرregulated، معمولاً باید قابل مقایسه بودن مدرک و دانشگاه در ANABIN قابل اثبات باشد؛ اگر اطلاعات لازم در ANABIN موجود نباشد، ممکن است ارزیابی مدرک توسط ZAB لازم شود.
آیا مدرک زبان الزامی است؟
§81a برای تمام مشاغل یک سطح زبان ثابت تعیین نکرده است.
ZFEH نیز به‌صراحت اعلام کرده که سطح زبان موردنیاز به نوع اقامت و شغل بستگی دارد.
برای بعضی مشاغل، به‌ویژه مشاغل regulated و Ausbildung، سطح مشخصی از زبان موردنیاز است.
در پرونده ویزای نیروی متخصص در تهران نیز متقاضی باید مدارکی درباره توانایی آلمانی یا انگلیسی متناسب با شغل ارائه کند و در برخی موارد تأیید کارفرما درباره کافی بودن مهارت زبانی نیز قابل استفاده است.
یک تغییر مهم از ۱ اکتبر ۲۰۲۶ نیز این است که BfAA اعلام کرده در مواردی که گواهی زبان لازم باشد، اصولاً انتظار دارد گواهی در زمان مراجعه حضوری بیش از یک سال قدمت نداشته باشد.
مدارک ایرانی چه شرایطی دارند؟
سفارت آلمان در تهران برای ویزای کاری اعلام کرده که مدارک باید به زبان آلمانی باشند یا همراه ترجمه آلمانی ارائه شوند.
برای مدارک تحصیلی ایرانی و ریزنمرات، سفارت در دستورالعمل خود ترجمه آلمانی همراه با پیش‌تأیید وزارت امور خارجه ایران را درخواست کرده است.
مدارک دیگری مانند سوابق کاری، رزومه، قرارداد یا مدرک استخدام و در صورت نیاز مدارک مربوط به معادل‌سازی نیز باید ارائه شوند.
هزینه Fast-Track چقدر است؟
هزینه اداری فرایند ZFEH برابر با ۴۱۱ یورو است.
این مبلغ پس از انعقاد توافق مربوط به فرایند تسریع‌شده دریافت می‌شود و در صورت ناموفق بودن پرونده پس از آن مرحله، الزاماً بازگردانده نمی‌شود.
هزینه‌های دیگری مانند ارزیابی مدرک یا معادل‌سازی ممکن است جداگانه دریافت شوند.
هزینه درخواست ویزای ملی نیز در حال حاضر ۷۵ یورو است.
آیا خانواده هم می‌توانند همراه متقاضی اقدام کنند؟
در شرایط مشخص، بله.
ZFEH امکان درنظر گرفتن همسر و فرزندان مجرد زیر سن قانونی را در همان فرایند فراهم کرده است؛ مشروط بر اینکه شرایط قانونی مربوط به الحاق خانواده وجود داشته باشد.
برای متقاضیان ایرانی Fast-Track نیز سفارت آلمان اعلام کرده است که همسر و فرزندان زیر سن قانونی که در Vorabzustimmung پرونده اصلی لحاظ شده‌اند، امکان مراجعه هم‌زمان با متقاضی اصلی را دارند.
این موضوع در شرایط فعلی سفارت تهران اهمیت زیادی دارد، زیرا Fast-Track می‌تواند بررسی پرونده خانواده را نیز با پرونده نیروی اصلی هماهنگ کند.
آیا برای اقدام باید به ترکیه، ارمنستان یا کشور دیگری رفت؟
خیر؛ نباید بدون اعلام رسمی سفارت چنین کاری انجام داد.
سفارت آلمان صراحتاً اعلام کرده است که برای ایرانیانی که محل اقامت معمول آن‌ها ایران است، همچنان سفارت آلمان در تهران مرجع مسئول پرونده ویزا محسوب می‌شود.
سفارت همچنین از متقاضیان خواسته برای ارائه درخواست ویزا خودسرانه به کشورهای همسایه مراجعه نکنند، زیرا نمایندگی‌های آن کشورها ممکن است به دلیل نداشتن صلاحیت پرونده را نپذیرند.
اگر برای یک پرونده خاص محل دیگری برای مراجعه تعیین شود، متقاضی از سوی مراجع رسمی مطلع خواهد شد.
چطور از ایران دنبال کار در فرانکفورت یا هسن بگردیم؟
قدم اول Fast-Track گرفتن وقت سفارت نیست؛ پیدا کردن کارفرما است.
متقاضی ایرانی می‌تواند از پورتال رسمی دولت آلمان Make it in Germany برای جستجوی موقعیت شغلی استفاده کند و محل جستجو را روی Hesse یا Frankfurt تنظیم کند.
این پورتال در حال حاضر هزاران موقعیت شغلی در ایالت هسن فهرست کرده و امکان فیلتر بر اساس رشته و ایالت را دارد.
بعد از پیدا کردن کارفرما، متقاضی باید بررسی کند که آیا شرکت حاضر است فرایند §81a را برای او آغاز کند یا خیر.
بنابراین سؤال مناسبی که متقاضی می‌تواند از کارفرمای آلمانی بپرسد این است:
Can you initiate the accelerated skilled worker procedure under Section 81a of the German Residence Act for me?
چرا Fast-Track در شرایط فعلی ایران می‌تواند مهم‌تر باشد؟
بر اساس وضعیت رسمی اعلام‌شده تا ۴ اکتبر ۲۰۲۶، تفاوت عملی مهمی میان Fast-Track و مسیر عادی ویزای کار وجود دارد.
سفارت آلمان در تهران هنوز با ظرفیت محدود فعالیت می‌کند.
برای گروهی از متقاضیان جدید مسیر عادی کار، ثبت‌نام در فهرست انتظار امکان‌پذیر شده اما هنوز زمان مشخصی برای اعطای وقت‌های جدید اعلام نشده است.
در مقابل، سفارت به‌طور رسمی اعلام کرده TLScontact در حال حاضر برای دارندگان Vorabzustimmung فرایند §81a وقت جدید صادر می‌کند.
بنابراین برای فرد ایرانی که واقعاً پیشنهاد شغلی از یک کارفرمای واجد شرایط دارد، درخواست از کارفرما برای استفاده از Accelerated Skilled Worker Procedure می‌تواند در شرایط فعلی گزینه‌ای باشد که ارزش بررسی جدی دارد.
این به معنی تضمین ویزا یا تضمین زمان مشخص نیست؛ اما برخلاف برخی مسیرهای کاری عادی، سیستم دریافت درخواست Fast-Track برای ایرانیان در حال حاضر فعال است.
جمع‌بندی
یک متقاضی ایرانی می‌تواند از Fast-Track جدید هسن استفاده کند، اما شروع این مسیر از ایران و با ثبت‌نام مستقیم در ZFEH امکان‌پذیر نیست.
ابتدا باید یک پیشنهاد شغلی واقعی از کارفرمایی در فرانکفورت داشته باشد؛ از دسامبر این محدوده به سراسر هسن گسترش می‌یابد. سپس کارفرما با وکالت متقاضی پرونده §81a را در آلمان آغاز می‌کند و در صورت تأیید شرایط، Vorabzustimmung صادر می‌شود.
مهم‌ترین بخش خبر برای ایرانیان این است که با وجود فعالیت محدود سفارت آلمان در تهران، TLScontact در حال حاضر برای دارندگان همین Vorabzustimmung در مسیر Fast-Track وقت جدید ویزا صادر می‌کند.
بنابراین این مسیر برای ایرانیان بسته نیست و عملاً در حال استفاده است؛ ولی شرط اصلی آن داشتن پیشنهاد شغلی واقعی، صلاحیت مناسب برای آن شغل و همکاری کارفرمای آلمانی برای ورود به فرایند §81a است.
سوالات متداول
§81a همان فرایند تسریع‌شده نیروی متخصص است. کارفرمای آلمانی با وکالت متقاضی پرونده را در آلمان شروع می‌کند تا مراحل اداری، بررسی مدارک و صدور Vorabzustimmung سریع‌تر و متمرکزتر انجام شود. این مسیر خودش ویزا نیست و صدور ویزا را تضمین نمی‌کند.
می‌تواند از پورتال رسمی Make it in Germany، سایت آژانس فدرال کار آلمان و صفحه استخدام شرکت‌های مستقر در فرانکفورت و ایالت هسن برای موقعیت‌های مرتبط با تخصصش اقدام کند. بعد از دریافت پیشنهاد شغلی، می‌تواند از کارفرما بخواهد پرونده §81a را برای او آغاز کند.
خیر. شغل و شرایط متقاضی باید با یکی از مسیرهای قانونی اقامت کاری آلمان مطابقت داشته باشد و در بعضی پرونده‌ها تأیید آژانس فدرال کار، شرایط مدرک یا حقوق نیز بررسی می‌شود.
بستگی به شغل دارد. برای مشاغل regulated مثل پزشکی و پرستاری، معادل‌سازی و مجوز حرفه‌ای لازم است. در برخی مشاغل دیگر ممکن است فقط اثبات اعتبار مدرک یا ارزیابی آن کافی باشد و بخشی از این فرایند در Fast-Track پیگیری شود.
در آلمان سیستم اسپانسرشیپ دقیقاً شبیه آمریکا یا بریتانیا نیست. برای §81a مهم این است که کارفرما حاضر باشد با وکالت متقاضی فرایند Fast-Track را آغاز کند. اگر نپذیرد، ممکن است مسیر عادی ویزای کاری همچنان قابل استفاده باشد.