خلاصه خبر
دولت عراق در ۲ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد شرکت های هواپیمایی ایرانی، به‌جز ماهان ایر، اجازه دارند در مجموع روزانه تا ۴۰ پرواز به مقصد یا از مبدأ فرودگاه نجف انجام دهند.
این تصمیم پس از محدودیت های اخیر پرواز های ایران و عراق و دریافت معافیت مورد درخواست بغداد از طرف آمریکا اعلام شده است. عدد ۴۰، سقف مجاز پرواز هاست و به این معنا نیست که هر روز دقیقاً ۴۰ پرواز انجام خواهد شد.
مجوز جدید در حال حاضر مشخصاً به نجف مربوط است و نمی‌توان آن را به بغداد، اربیل یا سلیمانیه تعمیم داد. همچنین ماهان ایر به‌صراحت از توافق جدید مستثنا شده است. تعداد واقعی پروازها، شرکت‌های فعال و فرودگاه‌های مبدأ ایران بر اساس برنامه عملیاتی ایرلاین‌ها مشخص خواهد شد.
مسافرانی که قصد سفر به نجف دارند بهتر است پیش از خرید بلیت، نام ایرلاین، شماره پرواز و تأیید انجام همان پرواز را مستقیماً بررسی کنند؛ زیرا صدور مجوز مسیر با قطعی‌بودن یک پرواز مشخص یکسان نیست.
دفتر نخست‌وزیر عراق در ۲ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد توافقی برای ازسرگیری پرواز شرکت‌های هواپیمایی ایرانی به فرودگاه بین‌المللی نجف حاصل شده است.
بر اساس متن رسمی این اطلاعیه، شرکت‌های ایرانی ( به جز ماهان ایر ) اجازه دارند در مجموع ۴۰ پرواز در روز به مقصد یا از مبدأ نجف انجام دهند.
این تصمیم بعد از چند روز اختلال در پروازهای ایران و عراق گرفته شده است. عراق در هفته پایانی سپتامبر، در پی محدودیت‌های مرتبط با تحریم‌های آمریکا، پروازهای مرتبط با ایران را متوقف کرده بود. دولت عراق سپس برای برخی سفرها، از جمله سفرهای زیارتی، درمانی و آموزشی، خواستار معافیت شد.
عدد ۴۰ پرواز دقیقاً چه معنایی دارد؟
بیانیه دولت عراق از اجازه انجام ۴۰ پرواز روزانه صحبت می‌کند. این عدد را نباید با برنامه قطعی روزانه ایرلاین‌ها اشتباه گرفت.
در اطلاعیه رسمی، جدول پرواز، نام شرکت‌های مجاز به‌جز استثنای ماهان، فرودگاه‌های مبدأ در ایران یا زمان شروع هر پرواز منتشر نشده است. بنابراین در حال حاضر می‌توان از سقف مجاز ۴۰ پرواز صحبت کرد، نه اینکه بگوییم هر روز حتماً ۴۰ پرواز انجام می‌شود.
تعداد واقعی پروازها زمانی مشخص می‌شود که برنامه عملیاتی شرکت‌های هواپیمایی و فرودگاه نجف منتشر شود.
چرا نجف دوباره در دسترس قرار گرفته است؟
دفتر نخست‌وزیر عراق در اطلاعیه خود گفته است تلاش های بغداد برای دریافت معافیت با پاسخ مثبت دولت آمریکا همراه شده است.
دولت عراق هدف این پیگیری را تسهیل رفت‌وآمد مسافران و زائران عنوان کرده و مشخصاً از سفر برای درمان، زیارت و گردشگری نام برده است.
چند روز پیش از این اطلاعیه نیز وزارت حمل و نقل عراق اعلام کرده بود Iraqi Airways برای ازسرگیری پروازهای ایران در ماه اکتبر آماده می‌شود و شروع عملیات قرار است ابتدا از نجف و پس از تکمیل الزامات فنی و قانونی انجام شود.
معافیت یک‌ماهه است؟
اینجا تفاوت میان منبع رسمی و گزارش خبری اهمیت دارد.
بیانیه ۲ اکتبر دفتر نخست‌وزیر عراق مدت معافیت را مشخص نکرده است.
اما رویترز پیش‌تر به نقل از یک منبع در وزارت حمل‌ونقل عراق گزارش داده بود که معافیت وزارت خزانه‌داری آمریکا برای یک ماه در نظر گرفته شده است.
بنابراین عبارت دقیق برای انتشار این است:
طبق گزارش رویترز، معافیت اولیه یک‌ماهه است.
نه اینکه مدت یک‌ماهه را به‌عنوان بخشی از متن رسمی دولت عراق معرفی کنیم.
وضعیت ماهان ایر چه شد؟
در اطلاعیه رسمی عراق یک استثنا به‌صراحت ذکر شده است:
ماهان ایر مشمول این توافق نیست.
در نتیجه خبر بازگشت ایرلاین‌های ایرانی به نجف را نمی‌توان به همه شرکت‌های هواپیمایی ایران تعمیم داد.
مسافرانی که قصد خرید بلیت دارند باید نام شرکت هواپیمایی را در کنار مسیر و تاریخ پرواز بررسی کنند.
آیا بغداد، اربیل و سلیمانیه هم باز شده‌اند؟
این اطلاعیه فقط درباره فرودگاه نجف است.
در متن رسمی ۲ اکتبر خبری از صدور مجوز مشابه برای بغداد، اربیل یا سلیمانیه نیست؛ بنابراین از این خبر نمی‌توان نتیجه گرفت که همه مسیرهای هوایی ایران و عراق به حالت عادی برگشته‌اند.
برای اعلام بازگشت هرکدام از این مسیرها باید اطلاعیه جداگانه فرودگاه، دولت عراق یا ایرلاین مربوطه منتشر شود.
مسافران قبل از خرید بلیت چه چیزی را بررسی کنند؟
صدور مجوز پرواز با قطعی‌بودن یک پرواز مشخص یکسان نیست.
مسافری که قصد سفر به نجف دارد بهتر است قبل از پرداخت هزینه، این موارد را مستقیماً از ایرلاین کنترل کند:
نام ایرلاین، شماره پرواز، تاریخ پرواز و تأیید انجام همان پرواز.
این توصیه به‌خصوص در شرایط فعلی اهمیت دارد، چون مقررات و برنامه عملیاتی این مسیر طی چند روز گذشته چند بار تغییر کرده است.
آنچه تا این لحظه قطعی می‌دانیم
تا ۳ اکتبر ۲۰۲۶، اطلاعیه رسمی دولت عراق چهار نکته را تأیید می‌کند:
شرکت‌های هواپیمایی ایرانی امکان فعالیت در مسیر نجف را پیدا کرده‌اند؛ سقف اعلام‌شده ۴۰ پرواز در روز است؛ ماهان ایر از توافق مستثنا شده و دولت عراق اعلام کرده این توافق پس از دریافت معافیت درخواستی از طرف آمریکا حاصل شده است.
چیزی که هنوز از همان اطلاعیه نمی‌دانیم، جدول دقیق پروازها، نام همه ایرلاین‌های فعال، فرودگاه‌های مبدأ ایران و مدت رسمی معافیت است.